Çocuklardaki Dikkat Eksikliği İçin Ne Yapmalı?

Çocuklardaki dikkat eksikliği günümüzde neredeyse hemen hemen her çocukta görülebilen bir rahatsızlık. Hastalık boyutunda olmayan Dikkat Eksikliği bile çocuğun ve ailenin yaşantısını olumsuz yönde etkiliyor.

Çocuğun dikkat düzeyi oynadığı oyunlardan çok sorumluluk ve görev verildiğinde ne ölçüde yerine getirebildiği ile bağdaştırılabilir.
Özellikle başladıkları bir işi bitirmekte zorlanır, bir işi sonuçlandırmadan hemen diğerine geçerler. Kendileriyle konuştuğunuzda sanki sizi dinlemiyormuş izlenimi verirler. Kendilerinden istenen birşeyi, kendilerine birkaç defa söylenildikten sonra yapabilirler.

Sınıfta dersi takip etmedikleri gözlenir. Çevresel uyarılarla hemen dikkatleri dağılır. Ders dışı işlerle fazlaca ilgilenir, elinde kalem çevirir, deftere, sıraya birşeyler yazıp, çizmeye kalkar ve başka bir gereçle uğraşıp, dersi takip edemezler. Derste sıkılmaları nedeniyle sınıfın dikkatini ve huzurunu bozacak davranışlar sergileyebilirler (Derste konuşma, sırayı sallama, arkadaşlarına laf atma, sınıfta ayağa kalkıp su, yiyecek dağıtma ve garip sesler çıkarma gibi).

Sınavlarda dikkatsizce hatalar yaparlar. İyi bildikleri soruları bile yanlış yanıtlayabilirler. Test sınavlarında aklı karıştıran, çeldirici şıklara kolaylıkla yönelirler. Özellikle ilkokul yıllarında sınav kağıdını herkesten önce vermeye çalışırlar. Sonunda bildiklerinden daha düşük notlar alırlar

Okuma ve yazma becerileri arkadaşlarından kötü, defter düzeni ve yazıları bozuk olabilir. Okurken sıkça hatalar yapabilir ve cümlenin sonunda başka sözcükler uydurabilirler. Sınıfta, sokakta sık eşya kaybederler. Öğrenilenleri de çabuk unutabilirler. Kendilerine uygun bir çalışma düzeni ve sistemi geliştiremezler. Okuma ve yazmayı pek sevmezler.

Dikkat Eksikliği Olan Çocuklar İçin Neler Yapabiliriz?

1- Çocuğunuzla konuşmaktan çekinmeyin, kırıcı şeyler söylemezseniz kırılmaz, gelişir. “Dikkat etmedin” gibi etiketleyici ve suçlayıcı ifadeler yerine, “biraz daha dikkat etmelisin”, bu kısmına da dikkat etmelisin” gibi yapıcı eleştirilerde bulunun.

2- Çocuğunuza vakit ayırın. Onu televizyon, tablet ve telefonla başbaşa bırakmak yerine birlikte aktiviteler yapmaya özen gösterin.

3- 1 dosya kağıdına sığacak kadar büyük bir varlık resmini boyamasını istediyseniz ve kalem boya ile yarısını boyayıp bırakmak istemişse; önce boya çeşidini değiştirip yeniden gözlem yapmalı, gözlem sonucunuz yine sıkılıp bıraktığı yönünde ise, resmi boyayabildiği alan kadar küçültüp tamamlaması için yönlendirmeli, bir başka zamanda resmi biraz daha büyütmelisiniz.

4- Farklı beceri alanlarına yönelik etkinlik ve malzemeler toplamalısınız.

5- Bir etkinlik için çocuğunuza hedefiniz doğrultusunda başlangıç ve bitiş zamanı etkinlik sayısını belirterek başlamalısınız.

6- Çocuğunuzun dikkatini desteklemek için öncelikle onun farklı etkinliklere ne kadar zaman dikkat ederek katıldığını, ilgilerini ve becerilerini gözlemelisiniz. Böylece hedef koyabilirsiniz. Gözlem yaparken çocuğun fiziksel durumunu göz önünde bulundurmalısınız. Duygusal zamanlarda ve/veya fiziksel ihtiyaçların, problemlerin olduğu zamanlarda dikkat kalitesi olağan olarak düşer.

7- İstemedikçe yardım etmemeli, öneride bulunmamalısınız. Kendi deneyimlerini oluşturması daha biriciktir. Deneyiminden yararlanırken ve onları geliştirirken önerilerde bulunmak daha uygun olur.

8- Duyularını fark ettirmeli, duyu kanallarını etkin kullanması konusunda yönlendirmelisiniz. Sadece gördüğüne, sadece duyduğuna, sadece yaptığına dikkat etmesi değil, bunlardan en az ikisine aynı anda dikkat etmesi yönünde de desteklemelisiniz.

9- Dikkatin sadece masada yapılabilecek etkinler ile desteklenemeyeceğini unutmayın. Kurallı oyunlara, kutu oyunlarına, birden fazla olasılığın olduğu oyunlara, strateji gerektiren oyunlara yönelmelisiniz.

10- Rahatlıkla ulaşabileceğiniz kitaplar, oyuncaklar, bilgisayar programları, uygulamalar, cdler edinmeli, aynı türde farklı materyallere yer vermelisiniz.
Egzersizlere başladığınız dönemden itibaren ise notlar tutmalı, gelişmeleri yazarak takip etmelisiniz. Ne düzeyde ilerleme kaydettiğinizi değerlendirmeler yaparak ve gözlem sonuçlarınızı somut olarak karşılaştırarak görebilirsiniz. Çocuğun yaşından beklenenden dikkat kalitesinin daha düşük olduğunu gözlemliyorsanız, mutlaka bir uzman ile görüşmelisiniz.
Dikkat eksikliği çocukken müdahale edilmediği zaman ilerleyen yaşlarda da devam edebilen bir rahatsızlıktır. Bu yüzden bu konuyu ihmal etmeden bir uzman pediatrik nörolog ile görüşerek yardım almalısınız.